Casa Cadaval, gelegen in Herdade de Muge, Portugal, beslaat 5.000 hectare en wordt beheerd door Teresa Schönborn-Wiesentheid, die de vijfde generatie vrouwelijk leiderschap vertegenwoordigt. Het landgoed integreert de fokkerij van Lusitano-paarden, de productie van Tejo-wijn en het behoud van het inheemse Mertolenga-rundveeras binnen een duurzaam landbeheer model dat landbouw, bosbouw en veeteelt combineert.

De Lusitano-stoeterij telt ongeveer 70 paarden, waaronder 17 fokmerries uit belangrijke matriarchale lijnen, die worden beheerd door middel van strenge selectie en geavanceerde voortplantingstechnieken zoals embryotransplantatie. Alle veulens worden gescreend op piroplasmose, zodat alleen piro-negatieve dieren worden geëxporteerd.

Paarden worden gehouden in een 100% grasgevoerd bosweidesysteem, waarbij open weiden worden gecombineerd met kurk- en eikenbossen. Deze aanpak ondersteunt het dierenwelzijn, bevordert de gezondheid van het ecosysteem en draagt bij aan de preventie van bosbranden. Hiermee wordt aangetoond hoe traditie, wetenschappelijk beheer en duurzaam landgebruik samenwerken om hoogwaardige productie, biodiversiteit en veerkracht op lange termijn te waarborgen.

Deze boerderij voert een goed uitgevoerde diversificatiestrategie door die veel verder gaat dan het fokken van Lusitano-paarden. Meer dan de helft van de 5000 hectare is bestemd voor landbouwgewassen zoals tomaten en maïs, terwijl de rest wordt gebruikt voor bosbouw (kurkproductie), wijn- en rundvleesproductie en paardenfokkerij. Elke activiteit is zorgvuldig geïntegreerd in een holistisch landbeheersysteem, ondersteund door een sterke en coherente verkoopstrategie. Hoewel paardenfokkerij slechts een klein deel van de productie van de boerderij uitmaakt, wordt deze met grote zorg en technische expertise uitgevoerd.

Doel van de oplossing

Diversificatie van landbouwactiviteiten verhoogt de economische veerkracht en zorgt voor een beter gebruik van land, arbeid en infrastructuur. Door kernactiviteiten te combineren met aanvullende sectoren zoals wijn, bosbouw en toerisme, kunnen boerderijen meerdere inkomstenstromen creëren en hun afhankelijkheid van één enkele markt verminderen. Deze geïntegreerde aanpak spreidt het risico, dempt seizoensschommelingen en ondersteunt de duurzaamheid op lange termijn.

Voordelen

• Economische veerkracht – meerdere inkomstenbronnenbiedenbeschermingtegenmarktschommelingen.
• Efficiënt gebruik van hulpbronnen – grond, infrastructuur en personeelvervullenmeerdan éénfunctie.
• Risicobeperking – weersomstandigheden, ziektes of marktverstoringen in één gebied zijn minder kritiek.
• Activiteit het hele jaar door – vermindert seizoensgebonden stilstand en verbetert de cashflow.
• Merkwaarde – diverse, hoogwaardige producten versterken het imago en de bekendheid van het landgoed.
• Milieusynergie – agroforestry, wijnbouw en veeteelt kunnen elkaar ecologisch aanvullen.

Nadelen/mogelijke uitdagingen

• Grotere complexiteit – vereist geavanceerde planning en coördinatie tussen sectoren.
• Hogere investeringen – infrastructuur, opleiding van personeel en marketing voor elke activiteit.
• Hogere managementvereisten – succes hangt af van multidisciplinaire vaardigheden en expertise.
• Mogelijke concurrentie om hulpbronnen – land of arbeidskrachten moeten mogelijk per seizoen opnieuw worden toegewezen.

Deze boerderij toont de kracht van een sterke merkidentiteit – zowel nationaal als internationaal erkend – die door de eeuwen heen is opgebouwd en nu wordt geleid door een vrouw, waarmee de waarde van vrouwelijk leiderschap in de paardensector wordt benadrukt. Deze duidelijke en consistente identiteit bevordert een gevoel van trots, verbondenheid en stabiliteit onder de werknemers. Werknemers voelen zich onderdeel van iets zinvols en prestigieus, wat bijdraagt aan een opmerkelijk laag personeelsverloop en een positieve, hechte teamomgeving.

Doel van de oplossing

Een sterke identiteit zorgt voor vertrouwen, trots en stabiliteit onder de werknemers, wat leidt tot een laag personeelsverloop en een positieve teamcultuur. Het bevorderen van vrouwelijk leiderschap zorgt voor diversiteit en versterkt de innovatie in de landbouwsector, waardoor de boerderij veerkrachtiger en toekomstgerichter wordt.

Voordelen

• Personeelsbehoud: Een sterke identiteit en leiderschap creëren een gevoel van verbondenheid, waardoor het personeelsverloop afneemt.
• Motivatie van het team: Werknemers voelen trots en zingeving, wat het moreel en de productiviteit verbetert.
• Marktbekendheid: een duidelijk merk vergroot de zichtbaarheid en het vertrouwen bij klanten en partners.
• Diversiteit in leiderschap: vrouwelijk leiderschap brengt nieuwe perspectieven met zich mee, die vaak gepaard gaan met een meer inclusief en duurzaam management.
• Culturele impact: daagt gendernormen in de landbouw uit en inspireert toekomstige generaties.
• Reputatie en nalatenschap: Verhoogt de historische waarde en het publieke imago van het landbouwbedrijf.

Nadelen/mogelijke uitdagingen

• Afhankelijkheid van het merk: Overmatige afhankelijkheid van identiteit kan aanpassing aan veranderingen bemoeilijken.
• Druk op het leiderschap: sterke zichtbaarheid in het openbaar kan extra druk leggen op de leidende figuur, vooral op vrouwen in door mannen gedomineerde omgevingen.
• Trage innovatie: een diepgewortelde identiteit kan soms weerstand bieden tegen operationele of structurele veranderingen.
• Waargenomen elitarisme: een prestigieus merk kan onbedoeld afstand creëren tot kleinere of minder kapitaalkrachtige collega’s of partners.

Deze boerderij maakt gebruik van een bosweidesysteem waarbij kurk- en eikenbossen naadloos zijn geïntegreerd met open weiden. Paarden helpen actief bij het beheer van de vegetatie door de groei van struiken te beheersen, het risico op bosbranden te verminderen en het evenwicht in het ecosysteem te behouden. Hoewel rundvee en paarden meestal apart worden beheerd, wordt roterende begrazing toegepast om het land op natuurlijke wijze te laten herstellen en de kwaliteit van de weiden te verbeteren.

Doel van de oplossing

Door bosweidesystemen te integreren, kan het land duurzamer worden gebruikt door boomgroei te combineren met beheerde begrazing. Paarden houden op natuurlijke wijze het kreupelhout onder controle, waardoor het risico op bosbranden afneemt en er minder mechanische of chemische e ingrepen nodig zijn. Rotatiebegrazing door paarden en vleesvee bevordert het herstel van de bodem en de kwaliteit van de weiden, wat zowel het dierenwelzijn als de ecologische veerkracht ten goede komt.

Voordelen

• Natuurlijke beheersing van struikgroei en verminderd risico op bosbranden
• Verbeterde bodemgezondheid en regeneratie van weilanden
• Ondersteunt de biodiversiteit en de veerkracht van ecosystemen
• Verbetert het dierenwelzijn door schaduw en diverse omgevingen
• Vermindert de afhankelijkheid van externe inputs (bijv. machines, herbiciden)

Nadelen/mogelijke uitdagingen

• Vereist zorgvuldige planning en monitoring van graasrotaties
• Potentiële concurrentie tussen vee om voedergewassen

Deze boerderij past een zachte, stressarme speenmethode toe die gebaseerd is op geleidelijke scheiding. Beginnend in de weide worden eerst de oudste veulens gespeend door slechts twee merries weg te halen, gevolgd door nog een paar merries gedurende een aantal weken. Door deze gefaseerde aanpak blijven de veulens in een vertrouwde omgeving met hun leeftijdsgenoten, waardoor stress wordt verminderd en een gezondere ontwikkeling wordt bevorderd.

Doel van de oplossing

Geleidelijk spenen vermindert stress, bevordert beter gedrag en een betere gezondheid en weerspiegelt natuurlijke patronen, waardoor een soepelere, welzijnsvriendelijkere overgang voor zowel veulens als merries wordt bevorderd.

Voordelen

• Vermindert stress voor zowel merries als veulens
• Stimuleert positieve eerste ervaringen met omgang
• Bevordert gezond sociaal gedrag en integratie in de kudde
• Minimaliseert het risico op letsel of trauma tijdens het spenen
• Verbetert de beheersbaarheid van jonge paarden op lange termijn

Nadelen/mogelijke uitdagingen

• Vereist zorgvuldige observatie en beheer
• Langere speenperiode kan meer planning en middelen vereisen